Rewers – co to jest i jak go rozpoznać?

Rewers to najczęściej odwrotna strona monety lub medalu, ale w bibliotekach i archiwach oznacza również formularz zamówienia, a w obrocie dokument pokwitowania. Rozpoznasz go po tym, że dotyczy strony przeciwnej do głównej albo potwierdza odbiór rzeczy lub pieniędzy. W tym artykule zebraliśmy najważniejsze znaczenia, przykłady i wskazówki.

Czym jest rewers?

Najprostsza definicja ze Słownika języka polskiego PWN podaje cztery główne znaczenia tego słowa. Mowa o odwrotnej stronie monety lub medalu, formularzu wypełnianym przez czytelnika zamawiającego książkę, dokumencie zawierającym pokwitowanie otrzymanych pieniędzy lub przedmiotów oraz lewej stronie czegoś, na przykład obrazu albo haftu. Wyraz pochodzi z niemieckiego Revers, francuskiego revers oraz łacińskiego reversus, które oznacza „odwrócony”.

Dziś termin ten bywa używany w różnych kontekstach, dlatego warto sprawdzić, w jakiej sytuacji się pojawia. Czasem chodzi o zwykły druk biblioteczny, innym razem o oficjalny dokument potwierdzający zwrot lub odbiór.

Jak rozpoznać rewers biblioteczny i archiwalny?

W bibliotekach i czytelniach rewers to formularz zamówienia, który użytkownik składa, aby otrzymać konkretną książkę, czasopismo lub teczkę archiwalną. Główną cechą rozpoznawczą jest obecność pól do wypełnienia – zazwyczaj z sygnaturą, tytułem i danymi zamawiającego.

Rewers papierowy w bibliotece

Klasyczny druk ma formę kartki lub małego formularza. Zawiera miejsce na sygnaturę, autora, tytuł oraz dane czytelnika. W czytelniach naukowych często wymaga się też podania numeru miejsca w czytelni, bo zamówione zbiory trafiają na konkretne stanowisko.

E-rewers w archiwum państwowym

W archiwach funkcjonuje także wersja elektroniczna, czyli e-rewers. W Archiwum Akt Nowych oraz Archiwum Państwowym w Lublinie formularz ten służy do zamawiania jednostek archiwalnych, a jego wypełnienie wymaga podania przynajmniej jednej sygnatury. Pola obowiązkowe są oznaczone gwiazdką. Przed złożeniem e-rewersu trzeba zaakceptować regulamin korzystania z materiałów w czytelni oraz klauzulę RODO.

Warto pamiętać, że e-rewers to nie jest rezerwacja wizyty. Realizacja zamówienia zależy od wcześniejszego zarezerwowania terminu przez system aan.bookero.pl. Potwierdzenie automatyczne złożenia e-rewersu nie oznacza też, że materiały archiwalne zostaną przygotowane na wskazaną datę planowanej wizyty. Dzienny limit zamówionych teczek wynosi 15 jednostek na użytkownika.

E-rewers to nie jest rezerwacja wizyty – do realizacji zamówienia konieczne jest wcześniejsze zajęcie terminu przez system aan.bookero.pl.

Ewidencja zasobu Archiwum Państwowego w Lublinie i jego oddziałów jest dostępna na portalu Szukaj w Archiwach. Znajdziesz tam:

• Centrala
• Oddział w Chełmie
• Oddział w Kraśniku
• Oddział w Radzyniu Podlaskim

Jak odróżnić rewers od awersu?

W numizmatyce oraz przy projektowaniu monet i medali strony mają konkretne nazwy. Strona główna z najważniejszym motywem, portretem lub herbem to awers. Natomiast rewers to strona odwrotna, często zawierająca nominał, dodatkowe symbole albo kontynuację kompozycji. W przypadku obrazu lub haftu pojęcie to odnosi się do lewej strony, czyli tej mniej eksponowanej lub niewidocznej po oprawieniu.

Poniższa tabela zbiera podstawowe różnice między tymi stronami:

Film Rewers – co warto o nim wiedzieć?

Pod nazwą „Rewers” kryje się także polska czarna komedia filmowa z 2009 roku w reżyserii Borysa Lankosza. Scenariusz napisał Andrzej Bart, a produkcją zajął się Jerzy Kapuściński. Film trwa 99 minut, a premiera odbyła się 13 listopada 2009. Produkcję wsparły Studio Filmowe „Kadr”, Syrena Films oraz Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych.

Fabuła filmu

Akcja rozgrywa się głównie w Warszawie w 1952 roku, w szczytowym okresie stalinizmu. Główna bohaterka Sabina Jankowska, grana przez Agatę Buzek, to skromna literatka pracująca w wydawnictwie Nowina. W jej życiu pojawia się Bronisław Falski, którego gra Marcin Dorociński, a z czasem okazuje się, że mężczyzna pracuje dla Urzędu Bezpieczeństwa. W opresyjnej rzeczywistości bohaterki – córka, matka i babka – podejmują dramatyczne decyzje, które prowadzą do morderstwa i ukrycia zwłok na placu budowy Pałacu Kultury.

Film łączy wątki kryminalne, miłosne i groteskowe. Ważnym elementem są również sceny współczesne, w których starsza Sabina spotyka się z synem Markiem, wyglądającym podobnie do dawnego narzeczonego.

Obsada

W głównych rolach wystąpiły Agata Buzek, Krystyna Janda i Anna Polony, a także Marcin Dorociński. Drugi plan tworzyli między innymi Łukasz Konopka, Adam Woronowicz czy Bronisław Wrocławski. Dubbing współczesnej wersji Sabiny powierzono Marii Garbowskiej.

Nagrody i muzyka

Produkcja zdobyła Złote Lwy na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych oraz Orła za najlepszy film. Doceniono też zdjęcia autorstwa Marcina Koszałki i muzykę Włodzimierza Pawlika, która ukazała się na płycie „Rewers OST” wydanej przez Polskie Radio. Album zawiera 22 utwory i trwa 38 minut 59 sekund. Do ważnych wyróżnień należą Paszport „Polityki” dla Borysa Lankosza, Złota Kaczka dla Agaty Buzek i Andrzeja Barta oraz FIPRESCI na Warszawskim Festiwalu Filmowym.

Inne znaczenia słowa rewers

Poza biblioteką, archiwum i światem sztuki termin ten pojawia się również w kulturze. Istnieje na przykład podcast „Rewers” poświęcony poezji i życiu, w którym gośćmi były między innymi poetki i poeci: Ewa Frączek, Martyna Rogacka, Agata Puwalska, Asia Łępicka, Paweł Harlender czy Ula Sikora. Rozmowy dotykają literatury, codzienności, numerologii, a nawet kuchni, bo tytuł celowo gra z wieloznacznością.

Słowo funkcjonuje też jako hasło w krzyżówkach, gdzie najczęściej pada odpowiedź „pokwitowanie” lub „strona monety”. Etymologia z łacińskiego reversus tłumaczy, dlaczego termin opisuje coś odwróconego lub skierowanego w drugą stronę.